Isan E-Book - ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

August 14, 2026Isan E-Bookจังหวัดมหาสารคาม, ตำบลหนองบัว, บ้านเฮา, ประวัติศาสตร์, อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย, โคกล่าม, โคกล่ามบ้านเฮาby ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

โคกล่ามบ้านเฮา

ISAN E-book เรื่อง โคกล่ามบ้านเฮา ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : โคกล่ามบ้านเฮา สรุปประเด็นสำคัญจากคู่มือชุมชน “โคกล่ามบ้านเฮา : เรื่องราวยิ่งใหญ่ จากชุมชนเล็ก ๆ” ได้ดังนี้ ข้อมูลทั่วไปและการเดินทาง บริบทชุมชน: ชุมชนบ้านโคกล่าม ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองบัว อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม เป็นชุมชนขนาดเล็กพื้นที่ชายขอบติดเขตจังหวัดบุรีรัมย์ แบ่งการปกครองเป็น 2 หมู่บ้าน (หมู่ที่ 10 และ 12) มีประชากร 447 คน รวม 88 ครัวเรือน ชื่อ “โคกล่าม”: หมายถึง ป่าโคกที่มีลักษณะราบต่ำและทอดตัวยาว การเดินทาง: สามารถเดินทางมาได้ 3 เส้นทางหลัก ทั้งจากอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย …

August 13, 2026Isan E-Bookกันทรวิชัย, จังหวัดมหาสารคาม, ประวัติศาสตร์, วัฒนธรรม, เมืองโบราณ, เมืองโบราณกันทรวิชัยby ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

เมืองโบราณกันทรวิชัย

ISAN E-book เรื่อง เมืองโบราณกันทรวิชัย ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : เมืองโบราณกันทรวิชัย ประเด็นสำคัญจากหนังสือ “เมืองโบราณกันทรวิชัย” (จัดทำโดย พระวัชรสารธรรมุนี และคณะ) ซึ่งรวบรวมประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และพัฒนาการของเมืองโบราณกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม ออกเป็นประเด็นหลักๆ ดังนี้ ลำดับพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ (6 ช่วงเวลา) เมืองโบราณกันทรวิชัยมีประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานอย่างยาวนานกว่าพันปี โดยแบ่งออกเป็น 6 ช่วงสำคัญ ได้แก่ ช่วงที่ 1 สมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย: ปรากฏร่องรอยผังเมืองโบราณทรงวงรีรูปไข่ซ้อนกัน 2 ชั้น มีแนวคูน้ำคันดินล้อมรอบ (ประมาณ 2,500–1,000 ปีมาแล้ว) และพบหลักฐานโบราณวัตถุ เช่น หินดุ ดินเผา และเบ้าหลอมโลหะ ช่วงที่ 2 …

August 13, 2026Isan E-Book๒๐ เมนูอาหารพื้นบ้านอีสาน, อาหารพื้นบ้านอีสาน, อีสาน, เมนูอาหาร, เมนูอาหารพื้นบ้านอีสานby ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

๒๐ เมนูอาหารพื้นบ้านอีสาน ชุดที่ ๑

ISAN E-book เรื่อง ๒๐ เมนูอาหารพื้นบ้านอีสาน ชุดที่ ๑ ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : ๒๐ เมนูอาหารพื้นบ้านอีสาน ชุดที่ ๑ หนังสือ “๒๐ เมนูอาหารพื้นบ้านอีสาน ชุดที่ ๑” (เรียบเรียงโดย นายกีรติวจน์ ธนภัทรธุวานันท์ สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม) สามารถสรุปประเด็นสำคัญออกเป็น 4 ส่วนหลัก ดังนี้ บริบททางสังคมและวัฒนธรรมอีสาน พัฒนาการทางประวัติศาสตร์: ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ (เริ่มตั้งหลักแหล่งเมื่อประมาณ 9,000 ปีมาแล้ว) จนถึงการเข้าสู่สังคมเกษตรกรรม รู้จักทำนาดำ ใช้โลหะถลุงเหล็ก และทำภาชนะดินเผา ต่อมาในยุคประวัติศาสตร์มีการรวมตัวเป็นนครรัฐผ่านความสัมพันธ์เชิงเครือญาติ พันธมิตร และการค้า (เกลือและเหล็ก) จารีตประเพณี (ฮีตสิบสอง …

July 23, 2026Isan E-Bookทุ่งกุลาร้องไห้, อุบลราชธานี, โบราณคดี, โบราณคดีในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้by ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

โบราณคดีในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้

ISAN E-book เรื่อง โบราณคดีในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : โบราณคดีในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ หนังสือ “โบราณคดีในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้” จัดพิมพ์โดยสำนักศิลปากรที่ 11 อุบลราชธานี กรมศิลปากร (ปีที่พิมพ์ 2553) เป็นรายงานทางวิชาการที่ประมวลผลจากการสำรวจและการขุดค้นทางโบราณคดีในเขตทุ่งกุลาร้องไห้ ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ 5 จังหวัด ได้แก่ ร้อยเอ็ด มหาสารคาม สุรินทร์ ศรีสะเกษ และยโสธร โดยมีประเด็นสำคัญที่สามารถสรุปได้ดังนี้: วัตถุประสงค์และภาพลักษณ์ใหม่ของทุ่งกุลาร้องไห้ การเปลี่ยนมุมมอง: เดิมทุ่งกุลาร้องไห้มักถูกจดจำในฐานะผืนดินที่แห้งแล้งและยากลำบากต่อการดำรงชีวิต แต่ในแง่มุมทางโบราณคดี พื้นที่แห่งนี้กลับเคยเป็นศูนย์กลางชุมชนที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีผู้คนอยู่อาศัยมาอย่างหนาแน่นและยาวนานตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ เป้าหมายการวิจัย: หนังสือเล่มนี้สรุปผลจากโครงการวิจัย “การศึกษาประเพณีการฝังศพในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลายของวัฒนธรรมทุ่งกุลาร้องไห้” (ช่วงปี พ.ศ. 2544–2546) และการขุดค้นเพิ่มเติมในปี 2551–2552 เพื่ออธิบายวิถีชีวิต ระบบความเชื่อ …

July 17, 2026Isan E-Bookการสร้างสุขภาพด้วยภูมิปัญญาอีสาน, การใช้ยา, ข้อห้าม, ขะลำ, ความเชื่อ, ตำรับยาพื้นบ้าน, ปรัชญาการกินของคนอีสาน, พิธีกรรม, ภูมิปัญญาอีสาน, ยาสมุนไพร, สร้างสุขภาพด้วยภูมิปัญญาอีสานby ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

การสร้างสุขภาพด้วยภูมิปัญญาอีสาน

การสร้างสุขภาพด้วยภูมิปัญญาอีสาน ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : การสร้างสุขภาพด้วยภูมิปัญญาอีสาน หนังสือ “การสร้างสุขภาพด้วยภูมิปัญญาอีสาน” จัดทำโดยชมรมภูมิปัญญาอีสานจังหวัดมหาสารคาม (ปีที่พิมพ์ 2550) เป็นผลผลิตจาก “โครงการสืบทอดภูมิปัญญาอีสานในการส่งเสริมสุขภาพของคนไทย” โดยได้ทำการศึกษา รวบรวม และทดลองปฏิบัติจริงในหมู่บ้านนำร่อง (บ้านเชียงเหียน ตำบลเขวา อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม) ประเด็นสำคัญของหนังสือเล่มนี้สามาiถสรุปแบ่งออกเป็น 4 ด้านหลัก (หัวใจของการส่งเสริมสุขภาพกายและใจตามวิถีอีสาน) ดังนี้: ภูมิปัญญาเกี่ยวกับอาหารอีสานพื้นบ้าน ปรัชญาการกินของคนอีสาน: คนอีสานมีหลักยึดในการกินคือ “กินข้าวเป็นหลัก กินผักเป็นยา กินปลาเป็นอาหาร และเฮ็ดเวียกเฮ็ดงาน ตางเซาอีแลง” (ทำงานประจำวันเป็นการออกกำลังกาย) กินข้าวเป็นหลัก: นิยมรับประทาน “ข้าวเหนียว” ซึ่งให้พลังงานสูง เอื้อต่อการทำงานหนักในไร่นา และทำให้เกิดความอดทน กินผักเป็นยา: อาหารอีสานแทบทุกมื้อจะมีผักพื้นบ้านเป็นส่วนประกอบ ซึ่งผักพื้นบ้านเหล่านี้มีสรรพคุณทางยาสมุนไพรในตัวสูง เช่น …

June 18, 2026Isan E-Bookมวยโบราณ, มวยโบราณสกลนคร, ศิลปะการแสดง, ศิลปะการแสดงพื้นถิ่น, ศิลปะการแสดงพื้นถิ่นสกลนคร, สกลนครby ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

มวยโบราณสกลนคร

ISAN E-book เรื่อง มวยโบราณสกลนคร ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : มวยโบราณสกลนคร “สารานุกรมศิลปะการแสดงพื้นถิ่นสกลนคร: รำมวยโบราณสกลนคร” เรียบเรียงโดย นายกฤษดากร บรรลือ จัดพิมพ์โดยพิพิธภัณฑ์เมืองสกลนคร มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร มีประเด็นสำคัญที่สามารถสรุปแบ่งตามหัวข้อได้ดังนี้: บริบททางประวัติศาสตร์และชาติพันธุ์ของสกลนคร ความเป็นมา: เมืองสกลนครเดิมมีชื่อว่า “เชียงชุม” มีความเก่าแก่ทางวัฒนธรรมมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ และผ่านอิทธิพลวัฒนธรรมทวารวดี เขมร ล้านช้าง จนกระทั่งราชสำนักกรุงเทพฯ ยกฐานะขึ้นเป็น “เมืองสกลนคร” เมื่อปี พ.ศ. 2381 ความหลากหลายของชาติพันธุ์: สกลนครเป็นพื้นที่สะสมทางวัฒนธรรมที่ประกอบด้วย 6 กลุ่มชาติพันธุ์หลักที่มีภาษาและวัฒนธรรมเฉพาะตัว ได้แก่ ลาว, โส้, ภูไท, โย้ย, ญ้อ และกะเลิง นอกจากนี้ยังมีชาวจีน …

June 11, 2026Isan E-Bookศิลปะถ้าสกล, ศิลปะถ้ำ, ศิลปะถ้ำสกลนคร, สกลนครby ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

ศิลปะถ้ำสกลนคร

ISAN E-book เรื่อง ศิลปะถ้ำสกลนคร ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : ศิลปะถ้ำสกลนคร “ศิลปะถ้ำสกลนคร” สามารถสรุปประเด็นสำคัญออกเป็น 4 ส่วนหลักได้ดังนี้: ความสำคัญและวัตถุประสงค์ของการศึกษาศิลปะถ้ำ มรดกทางวัฒนธรรมที่ขาดช่วง: ศิลปกรรมบนหิน (Rock Art) หรือศิลปะถ้ำ (Cave Art) ในประเทศไทย จัดเป็นศิลปะดั้งเดิม (Primitive Art) หรือศิลปะแบบเผ่าพันธุ์ (Tribal Art) ซึ่งในไทยนั้นประเพณีการสร้างได้ขาดช่วงไปแล้ว ไม่เหมือนบางประเทศที่ยังคงทำสืบต่อกันมา แนวทางการพัฒนาเชิงเศรษฐกิจและวิชาการ: กรมศิลปากรจัดทำหนังสือชุดนี้เพื่อเป็นคู่มือการท่องเที่ยวที่เน้นสาระทางวิชาการ โดยมีเป้าหมายระยะยาวในการวิจัย อนุรักษ์ และจัดการแหล่งโบราณคดีให้กลายเป็นสถานศึกษานอกหลักสูตร รวมถึงสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจผ่านการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ บริบททางโบราณคดีและภูมิศาสตร์ของสกลนคร ที่ตั้งในแอ่งแผ่นดินใหญ่: สกลนครตั้งอยู่บน “แอ่งสกลนคร” ซึ่งเป็นพื้นที่ราบกว้างประมาณ 43,000 ตารางกิโลเมตร ทางตอนเหนือของภาคอีสาน มีหนองหานอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ …

May 25, 2026Isan E-Bookขอนแก่น, วรรณกรรม, วัดสินไซ, วัดไชยศรี, สินไซ, ฮูปแต้มby ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

สินไซ วัดไชยศรี

สินไซ วัดไชยศรี ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : สินไซ วัดไชยศรี หนังสือ “สินไซ วัดไชยศรี” โดยแบ่งออกเป็นประเด็นหลัก ๆ วรรณกรรม “สินไซ” กับคติความเชื่ออีสาน ที่มาและบทบาท: เป็นวรรณกรรมนิทานเก่าแก่หลายร้อยปี แพร่หลายมากในพื้นที่ลุ่มน้ำโขง โดยเฉพาะภาคอีสานของไทยและสปป.ลาว ชาวบ้านเชื่อว่าเป็นเรื่องราวอดีตชาติของพระพุทธเจ้า (ชาดก) คุณค่าและคติธรรม: สะท้อนวิถีชีวิต ความเชื่อ แฝงคติธรรมเรื่องความกตัญญูกตเวที ความกล้าหาญในการทำความดี ความอดทน และบาปบุญคุณโทษ การสืบทอด: ชุมชนสาวะถีใช้สินไซบ่มเพาะคุณธรรมผ่านการเทศนา ฮูปแต้มบนผนังโบสถ์ และการแสดงหมอลำ โดยบทสรุปของเรื่อง (ม้วนชาดก) สินไซจะไปเกิดเป็นพระพุทธเจ้า ส่วนตัวละครอื่นไปเกิดเป็นพระอรหันตสาวก ชุมชนสาวะถี และ วัดไชยศรี ชุมชนสาวะถี: เป็นชุมชนโบราณเก่าแก่ในจังหวัดขอนแก่น คาดว่ามีอายุไม่ต่ำกว่า 200 …

May 22, 2026Isan E-Bookกาฬสินธุ์, ขอนแก่น, ชัยภูมิ, ท่องเที่ยวภาคอีสาน, นครพนม, บุรีรัมย์, ภาคอีสาน, มหาสารคาม, มุกดาหารby ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

สุขท้าลอง 72 สไตล์ ภาคอีสาน

สุขท้าลอง 72 สไตล์ ภาคอีสาน ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : สุขท้าลอง 72 สไตล์ ภาคอีสาน สรุปข้อมูลการท่องเที่ยวของ 6 จังหวัดในภาคอีสาน (กาฬสินธุ์, ขอนแก่น, มหาสารคาม, ชัยภูมิ, นครพนม, มุกดาหาร และบุรีรัมย์) ตามโปรแกรม 3 วัน โดยแบ่งออกเป็นสถานที่ห้ามพลาดและกิจกรรมเด่นในแต่ละวัน: การกระจายตัว: แต่ละจังหวัดมีเอกลักษณ์ชัดเจน เช่น ถ้าชอบ ประวัติศาสตร์/อารยธรรม ให้เลือก บุรีรัมย์ นครพนม กาฬสินธุ์; ถ้าชอบ ธรรมชาติแปลกตา/ลุยๆ ให้เลือก ชัยภูมิ บึงกาฬ ขอนแก่น กาฬสินธุ์: ย้อนรอยไดโนเสาร์และธรรมชาติเขื่อน ไฮไลต์สำคัญ: เน้นศึกษาประวัติศาสตร์โลกล้านปีที่ …

April 28, 2026Isan E-Bookการท่องเที่ยว, รถไฟ, รถไฟสายอีสาน, อีสาน, อีสานใต้, เที่ยวอีสานby ศูนย์สารนิเทศอีสานสิรินธร

นั่งรถไฟไปเที่ยวอีสาน

นั่งรถไฟไปเที่ยวอีสาน ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : นั่งรถไฟไปเที่ยวอีสาน การพัฒนาการท่องเที่ยวโดยรถไฟสายอีสาน เพื่อสร้างมูลค่าเชิงพาณิชย์และส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ โดยใช้ “สื่อเพลง” เป็นเครื่องมือในการสื่อสารและส่งเสริมการท่องเที่ยว เนื้อหาหลักนำเสนอการสร้างสรรค์บทเพลง 3 เพลง ได้แก่ เพลงเที่ยวสบายใจรถไฟอีสานใต้ เพลงรถไฟสามช่า เพลง Blossom กัวราช่า ซึ่งแต่ละเพลงนำ “อัตลักษณ์วัฒนธรรมอีสาน” มาผสมผสานกับดนตรีสมัยใหม่ เพื่อสร้างประสบการณ์การท่องเที่ยวผ่านเสียงเพลง และกระตุ้นให้นักท่องเที่ยวเดินทางด้วยรถไฟ เอกสารยังเชื่อมโยง ประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต และแหล่งท่องเที่ยว ในพื้นที่อีสานใต้ เช่น อุบลราชธานี ศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์ และนครราชสีมา ผ่านเนื้อเพลง ทำให้เกิดภาพจำและแรงจูงใจในการท่องเที่ยว ประเด็นสำคัญ 1. แนวคิดโครงการ พัฒนาการท่องเที่ยว “รถไฟสายอีสาน” มุ่งสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ ส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ใช้ …