ศิลปะถ้ำสกลนคร
ISAN E-book เรื่อง ศิลปะถ้ำสกลนคร
ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : ศิลปะถ้ำสกลนคร
“ศิลปะถ้ำสกลนคร” สามารถสรุปประเด็นสำคัญออกเป็น 4 ส่วนหลักได้ดังนี้:
- ความสำคัญและวัตถุประสงค์ของการศึกษาศิลปะถ้ำ
- มรดกทางวัฒนธรรมที่ขาดช่วง: ศิลปกรรมบนหิน (Rock Art) หรือศิลปะถ้ำ (Cave Art) ในประเทศไทย จัดเป็นศิลปะดั้งเดิม (Primitive Art) หรือศิลปะแบบเผ่าพันธุ์ (Tribal Art) ซึ่งในไทยนั้นประเพณีการสร้างได้ขาดช่วงไปแล้ว ไม่เหมือนบางประเทศที่ยังคงทำสืบต่อกันมา
- แนวทางการพัฒนาเชิงเศรษฐกิจและวิชาการ: กรมศิลปากรจัดทำหนังสือชุดนี้เพื่อเป็นคู่มือการท่องเที่ยวที่เน้นสาระทางวิชาการ โดยมีเป้าหมายระยะยาวในการวิจัย อนุรักษ์ และจัดการแหล่งโบราณคดีให้กลายเป็นสถานศึกษานอกหลักสูตร รวมถึงสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจผ่านการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์
- บริบททางโบราณคดีและภูมิศาสตร์ของสกลนคร
- ที่ตั้งในแอ่งแผ่นดินใหญ่: สกลนครตั้งอยู่บน “แอ่งสกลนคร” ซึ่งเป็นพื้นที่ราบกว้างประมาณ 43,000 ตารางกิโลเมตร ทางตอนเหนือของภาคอีสาน มีหนองหานอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ และมีเทือกเขาภูพานเป็นขอบแอ่งทางทิศใต้
- ความหลากหลายของมรดกวัฒนธรรม: นอกจากจะมีทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์แล้ว สกลนครยังเต็มไปด้วยมรดกทางวัฒนธรรมจากบรรพบุรุษหลากหลายเผ่าพันธุ์ รวมถึงหลักฐานโบราณคดี เช่น แหล่งทำเกลือสินเธาว์โบราณ (เช่น ที่อำเภอพังโคน) และเมืองโบราณยุคประวัติศาสตร์
- แหล่งศิลปะถ้ำสำคัญในจังหวัดสกลนคร
ในหนังสือได้จำแนกแหล่งศิลปะถ้ำที่สำคัญไว้ 4 แห่งหลัก ซึ่งตั้งกระจายอยู่ตามแนวเทือกเขาและป่าเชิงเขา:
- ถ้ำผาผักหวาน (ต.ท่าศิลา อ.ส่องดาว): ตั้งอยู่บริเวณลานหินและป่าดิบแล้งเชิงเขาภูพาน
- ถ้ำผาลาย ภูผายนต์ (ต.กกปลาซิว อ.เมืองสกลนคร): ตั้งอยู่บริเวณสำนักสงฆ์ภูผายนต์อานันท์ภาวนา บนหน้าผาตระหง่านที่มีลักษณะชั้นหินคล้ายคลึงกับผาแต้ม จังหวัดอุบลราชธานี
- ถ้ำม่วง ภูก่อ (ต.จานเพ็ญ กิ่ง อ.เต่างอย): ตั้งอยู่ในหุบเขาของภูก่อ ใกล้กับโครงการชลประทานห้วยหวด
- ถ้ำพระด่านแร้ง (กูดงสามปี ต.จานเพ็ญ กิ่ง อ.เต่างอย): อยู่ห่างจากที่ทำการโครงการชลประทานห้วยหวดไปทางทิศใต้ประมาณ 300 เมตร
- สภาพพื้นที่และการเข้าถึงแหล่งโบราณคดี
- ลักษณะทางกายภาพ: แหล่งศิลปะถ้ำส่วนใหญ่ตั้งอยู่บนที่สูงหรือหน้าผาชันชันชัน การเข้าถึงในสมัยนั้น (พ.ศ. 2532) ค่อนข้างยากลำบาก ต้องใช้การเดินทางผสมผสานทั้งรถยนต์ตามทางลูกรัง และต้องเดินเท้าขึ้นเขาอ้อมหน้าผา หรือในบางจุด เช่น ภูผายนต์ หากไม่เดินอ้อมก็ต้องใช้วิธีไต่บันไดลิงหรือบันไดเชือกไม้ไผ่พาดชันเพื่อขึ้นไป
Post by Orathai Khotthadar
โพสต์เมื่อ …. มิถุนายน 2569, เวลา 10.20 น.
