Author: อรทัย โคตรธาดา

บุญคูณลาน :   หัวใจแห่งศรัทธาสู่ขวัญข้าวและวิถีชีวิตชาวอีสาน     “บุญคูณลาน” ประเพณีสำคัญของชาวนาอีสาน** ที่สะท้อนให้เห็นถึง **ความเชื่อเรื่องข้าว** และความกตัญญูต่อผืนแผ่นดิน นี่ไม่ใช่แค่การทำบุญทั่วไป แต่เป็นการถอดรหัสจิตวิญญาณแห่งขวัญข้าว ที่สืบทอดกันมานับร้อยปี และเป็นรากฐานสำคัญของวิถีชีวิตชาวอีสานอย่างแท้จริง บุญคูณลาน** หรือที่เรียกกันอีกชื่อว่า “บุญกุ้มข้าวใหญ่” คือ พิธีกรรมที่ชาวอีสานจัดขึ้นหลังฤดูเก็บเกี่ยว เพื่อเป็นการทำบุญข้าวเปลือกที่ได้จากการทำนา และอุทิศส่วนกุศลให้แก่พระแม่โพสพ เจ้าที่เจ้าทาง เทพารักษ์ ตลอดจนบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว     คำว่า “คูณลาน” มาจาก “คูณ” ที่แปลว่า เพิ่มพูน ทำให้มากขึ้น และ “ลาน” คือ ลานนวดข้าว  บุญคูณลาน หมายถึง การทำบุญเพื่อความเป็นสิริมงคล ขอให้ผลผลิตข้าวเพิ่มพูนขึ้นเรื่อยๆ ในปีต่อๆ ไป สะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาอีสาน และความเชื่อ ที่ผูกพันกับการเกษตรมาอย่างยาวนาน 
Read more
ตำราโหราศาสตร์พื้นบ้านอีสาน ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : ตำราโหราศาสตร์พื้นบ้านอีสาน        หนังสือเล่มนี้เป็นคู่มือทางโหราศาสตร์พื้นบ้านภาคอีสาน ที่นำภูมิปัญญาโบราณมาประยุกต์ให้เป็นระบบและเข้าใจง่ายสำหรับนักพยากรณ์รุ่นใหม่ โดยเน้นทั้งหลักวิชาการ คติความเชื่อ และการนำไปใช้จริงในชุมชน เนื้อหาหลักแบ่งออกเป็น 3 ส่วนใหญ่ 1. ความนำ อธิบายความหมายของคำว่า “โหราศาสตร์” ว่าเป็นศาสตร์แห่งการคำนวณและการพยากรณ์ที่อิงกับการโคจรของดวงดาว แสดงที่มาทางประวัติศาสตร์ของโหราศาสตร์จากอารยธรรมโบราณ เช่น จีน อินเดีย บาบิโลน อียิปต์ และกรีก ชี้ให้เห็นว่าโหราศาสตร์มีอยู่ในทุกวัฒนธรรม และในไทยโดยเฉพาะภาคอีสาน ได้ผสมผสานกับความเชื่อท้องถิ่นและศาสนา กลายเป็นภูมิปัญญาชุมชน โหราศาสตร์พื้นบ้านอีสานมีบทบาททั้งในระดับบุคคล ครอบครัว และชุมชน เช่น ใช้ทำนายฤดูกาล สุขภาพ การงาน และโชคชะตา 2. ระเบียบวิธีและขั้นตอนในการพยากรณ์ ขั้นเตรียมการ (บุพกรรมก่อนตรวจดวง): ต้องมีขันธ์บูชาและพิธียกครู 
Read more
บุญออกพรรษา ตักบาตรเทโว วิถีท้องถิ่นอีสาน…   เจาะลึก “บุญออกพรรษา ตักบาตรเทโว” :  สืบสานศรัทธาและภูมิปัญญาในวิถีท้องถิ่นอีสาน ************************************** เมื่อลมหนาวเริ่มพัดอ่อนๆ ในช่วงปลายเดือน ๑๑ ของทุกปี พุทธศาสนิกชนทั่วไทยต่างเตรียมตัวเข้าสู่ช่วงเวลาสำคัญทางพระพุทธศาสนา นั่นคือ  “วันออกพรรษา” ซึ่งเป็นวันที่พระสงฆ์ได้จำพรรษาครบ ๓ เดือน ตามพุทธบัญญัติ แต่สำหรับพี่น้องชาวอีสานแล้ว วันออกพรรษาไม่ได้เป็นเพียงจุดสิ้นสุดการจำพรรษาเท่านั้น หากยังเป็นจุดเริ่มต้นของงานบุญใหญ่ที่สืบทอดกันมายาวนาน นั่นคือ “บุญออกพรรษา” และกิจกรรมสำคัญที่ควบคู่กันมาคือ “ตักบาตรเทโวโรหณะ” หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า”ตักบาตรเทโว” อันเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตและวัฒนธรรมอันลึกซึ้งของภาคอีสาน            บทความนี้จะพาคุณผู้อ่านไปสำรวจความหมาย ความสำคัญ และคุณค่าของประเพณีเหล่านี้ในบริบทของวิถีท้องถิ่นอีสานอย่างลึกซึ้ง             
Read more
126787