การศึกษาตำรายาสมุนไพรในเอกสารโบราณ
ISAN E-book เรื่อง การศึกษาตำรายาสมุนไพรในเอกสารโบราณ
ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : การศึกษาตำรายาสมุนไพรในเอกสารโบราณ
หนังสือเล่มนี้จัดทำขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อมุ่งเน้นให้ผู้เรียนและผู้ศึกษามีความตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของตำรายาสมุนไพรที่บันทึกอยู่ในเอกสารโบราณประเภทต่าง ๆ พร้อมทั้งสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับระบบภาษา อักขรวิธี และตัวอักษรโบราณที่ใช้ในภูมิภาคอีสานและลุ่มน้ำโขง ตลอดจนเสริมสร้างทักษะเบื้องต้นในการปริวรรต (การถอดอักษร) และการวิเคราะห์ตำรายาสมุนไพรจากเอกสารโบราณจริง
สาระสังเขป
- โครงสร้างและสาระสำคัญของเนื้อหา เนื้อหาภายในเล่มจำนวน 186 หน้า แบ่งออกเป็น 14 บทหลัก โดยสามารถจัดกลุ่มสาระสำคัญได้ดังนี้
- ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับเอกสารโบราณและพัฒนาการตัวอักษร (บทที่ 1–3) อธิบายถึงคุณค่า ความสำคัญ และประเภทของเอกสารโบราณ ได้แก่ จารึก คัมภีร์ใบลาน สมุดไทย กระดาษเพลา สมุดฝรั่ง และใบจุ้ม รวมถึงวิวัฒนาการของระบบการเขียนและตระกูลอักษรโบราณ
- ระบบตัวอักษรโบราณและการใช้อ่านตำรายา (บทที่ 4–7) นำเสนอโครงสร้าง พยัญชนะ สระ เครื่องหมาย วรรณยุกต์ และตัวเลขของอักษรโบราณ 4 สกุล ได้แก่ อักษรขอมไทย, อักษรธรรมล้านนา, อักษรธรรมล้านช้าง (อีสาน) และ อักษรไทยน้อย พร้อมยกตัวอย่างภาพสำเนาเอกสารโบราณจริงและการนำอักษรไปใช้บันทึกตำรายาสมุนไพร
- หลักการปริวรรตและการปฏิบัติการวิเคราะห์ (บทที่ 8) อธิบายความหมาย ความสำคัญ และข้อตกลงการปริวรรต โดยแสดงขั้นตอนการทำงาน 3 ระดับ คือ การคัดลอกอักษรด้วยลายมือ การทำคำถ่ายถอดตามอักขรวิธีเดิม และการทำคำอ่านปัจจุบัน พร้อมตารางวิเคราะห์จำแนกชื่อยา ตัวยา และโรค จากใบลานอักษรธรรมล้านช้าง อักษรไทยน้อย และอักษรไทยโบราณ
- ตารางอนุกรมศัพท์สมุนไพรและหมวดหมู่โรค (บทที่ 9–10) รวบรวมอนุกรมศัพท์สมุนไพรเปรียบเทียบ 3 อักษร (ไทย ธรรมอีสาน ไทยน้อย) จำแนกตามพืชวัตถุ สัตว์วัตถุ ธาตุวัตถุ น้ำกระสายยา เห็ดและตะไคร่ รวมถึงอนุกรมศัพท์โรคและตำรับยาที่พบในเอกสารโบราณจำแนกออกเป็น 25 กลุ่มโรค
- ตัวอย่างตำรายาแปลปริวรรตและภาคจัดเรียงอนุกรม (บทที่ 11–14) แสดงตัวอย่างเนื้อหาตำรายาที่ปริวรรตเรียบร้อยแล้ว ทั้งภาคแปลอ่านง่ายและภาคจัดเรียงตามลำดับอักษร ก–ฮ จากต้นฉบับใบลานอักษรธรรมและอักษรไทยน้อย
- ส่วนปรับปรุงพิเศษ ในฉบับปรับปรุงนี้ ผู้เขียนได้เพิ่มการวิเคราะห์อักขรวิทยาอักษรไทยน้อย/ลาวเดิม ตัว “ฦ” จากเอกสารผ้าฝ้าย “ใบจุ้มเจ้านครจันทบุรี” (พระราชทานให้พระยาวางม้าเมืองปั่ว พ.ศ. 2194) เพื่อประโยชน์ในการศึกษาเปรียบเทียบทางอักษรศาสตร์โบราณ
- จุดเด่นและคุณค่าของเอกสาร หนังสือเล่มนี้เป็นผลงานการเรียบเรียงเชิงวิชาการที่ทรงคุณค่า เนื่องจากมีการรวบรวมสำเนาภาพใบลานจริงจากแหล่งอนุรักษ์ เช่น สมบัติวัดมหาชัย และเอกสารอนุเคราะห์จากท้องถิ่น มาใช้เป็นตัวอย่างฝึกปฏิบัติจริง ทั้งยังมีการจัดทำอนุกรมศัพท์สมุนไพรเปรียบเทียบรูปอักษรอย่างเป็นระบบ จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับใช้อ่านประกอบการเรียนการสอน นิสิต นักศึกษา นักวิชาการ ผู้ศึกษาวิชาแพทย์แผนไทย และผู้สนใจประวัติศาสตร์ภูมิปัญญาหมอยาพื้นบ้านอีสาน
Post by Orathai Khotthadar
โพสต์เมื่อ 10 กันยายน 2569, เวลา 10.20 น.
