อีสาน

นั่งรถไฟไปเที่ยวอีสาน ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : นั่งรถไฟไปเที่ยวอีสาน การพัฒนาการท่องเที่ยวโดยรถไฟสายอีสาน เพื่อสร้างมูลค่าเชิงพาณิชย์และส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ โดยใช้ “สื่อเพลง” เป็นเครื่องมือในการสื่อสารและส่งเสริมการท่องเที่ยว เนื้อหาหลักนำเสนอการสร้างสรรค์บทเพลง 3 เพลง ได้แก่ เพลงเที่ยวสบายใจรถไฟอีสานใต้ เพลงรถไฟสามช่า เพลง Blossom กัวราช่า ซึ่งแต่ละเพลงนำ “อัตลักษณ์วัฒนธรรมอีสาน” มาผสมผสานกับดนตรีสมัยใหม่ เพื่อสร้างประสบการณ์การท่องเที่ยวผ่านเสียงเพลง และกระตุ้นให้นักท่องเที่ยวเดินทางด้วยรถไฟ เอกสารยังเชื่อมโยง ประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต และแหล่งท่องเที่ยว ในพื้นที่อีสานใต้ เช่น อุบลราชธานี ศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์ และนครราชสีมา ผ่านเนื้อเพลง ทำให้เกิดภาพจำและแรงจูงใจในการท่องเที่ยว  ประเด็นสำคัญ 1. แนวคิดโครงการ พัฒนาการท่องเที่ยว “รถไฟสายอีสาน” มุ่งสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ ส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ใช้ 
Read more
แคนวง แบบฉบับอีสานในยุควัฒนธรรมล้านช้าง ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book :  แคนวง แบบฉบับอีสานในยุควัฒนธรรมล้านช้าง   แคนวง แบบฉบับอีสาน ในยุควัฒนธรรมล้านช้าง กล่าวถึงกำเนิด พัฒนาการ และบทบาทของ “แคน” ในบริบททางวัฒนธรรมของดินแดนอุษาคเนย์ โดยเฉพาะในกลุ่มชาติพันธุ์ไท–ลาว รวมถึงความสัมพันธ์กับอาณาจักรสำคัญ ได้แก่ อยุธยา ล้านช้าง และขอม ซึ่งมีอิทธิพลต่อรูปแบบ “เพลงแคน” และการแสดงดนตรีพื้นบ้าน แคนเป็นเครื่องดนตรีที่มีรากเหง้าร่วมในภูมิภาคอุษาคเนย์ พบในหลายชาติพันธุ์ แม้รูปร่างแตกต่างกัน แต่มีโครงสร้างและหลักการคล้ายกัน สะท้อนถึงแหล่งกำเนิดร่วมกัน และได้รับการพัฒนาแตกต่างตามบริบทวัฒนธรรม ในบริบทของอีสานและล้านช้าง “แคน” ถือเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สำคัญ สะท้อนวิถีชีวิต ความเชื่อ และศิลปะพื้นบ้าน ขณะที่ในสมัยอยุธยา แม้มีการกล่าวถึงแคนในวรรณกรรม แต่ยังไม่ปรากฏชัดว่าเป็นเครื่องดนตรีหลักในราชสำนัก โดยมักเป็นของกลุ่มประชาชนเชื้อสายล้านช้างมากกว่า  ประเด็นสำคัญ กำเนิดและการแพร่กระจายของแคน แคนมีต้นกำเนิดในดินแดนอุษาคเนย์ พบในหลายชาติพันธุ์ 
Read more
ลำเพลิน ศิลปะการแสดงพื้นบ้านยุคเปิดประตูสู่อีสาน ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : ลำเพลิน ศิลปะการแสดงพื้นบ้านยุคเปิดประตูสู่อีสาน “ลำเพลิน” ในฐานะศิลปะการแสดงพื้นบ้านอีสานที่พัฒนามาจาก “หมอลำ” ซึ่งเป็นการขับร้องพื้นบ้านของกลุ่มชาติพันธุ์ไท-ลาว โดยลำเพลินเป็นรูปแบบที่เกิดขึ้นในยุคหลัง มีลักษณะเด่นด้านความสนุกสนาน จังหวะรวดเร็ว และได้รับอิทธิพลจากดนตรีสมัยใหม่ ลำเพลินมีพัฒนาการจากลำกลอน (ลำทางสั้น) โดยเฉพาะทำนองแบบอุบลราชธานี และเริ่มปรากฏประมาณ พ.ศ. 2498 ก่อนจะแพร่หลายไปทั่วภาคอีสาน สะท้อนถึงการปรับตัวของศิลปะพื้นบ้านให้เข้ากับบริบทสังคมและความนิยมของผู้ชมในแต่ละยุคสมัย ประเด็นสำคัญ หมอลำเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านที่สะท้อนอัตลักษณ์ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของชาวอีสาน “ลำ” หมายถึงการขับร้อง ส่วน “หมอ” คือผู้มีความชำนาญ → รวมเป็น “หมอลำ” การลำมีหลายประเภท เช่น ลำผีฟ้า ลำพื้น ลำกลอน และลำหมู่ “ลำเพลิน” เป็นพัฒนาการของหมอลำในยุคใหม่ ไม่ใช่รูปแบบดั้งเดิม จุดเด่นของลำเพลิน 
Read more
“ไม้กีของชาวไทยเชื้อสายจีน กับ เซียงข้องของคนไท–ลาว” ผู้สนใจสามารถชมในรูปแบบ e-book : ไม้กีของชาวไทยเชื้อสายจีน กับ เซียงข้องของคนไท–ลาว หนังสือเล่มนี้นำเสนอการเปรียบเทียบพิธีกรรมความเชื่อพื้นบ้าน 2 วัฒนธรรม ได้แก่ “ไม้กี/การจับฮู่กี” ของชาวไทยเชื้อสายจีน และ “เซียงข้อง/เต้าเซียงข้อง” ของชาวไท–ลาวอีสาน โดยชี้ให้เห็นถึงความคล้ายคลึงกัน ทั้งในด้านรูปแบบพิธีกรรม บทบาททางสังคม และหน้าที่ทางจิตวิญญาณ แม้จะอยู่ต่างกลุ่มชาติพันธุ์และมีพื้นฐานความเชื่อต่างกันก็ตาม พิธี ไม้กี เป็นการประทับทรงของเทพเจ้าผ่านไม้มงคล ใช้ในการเสี่ยงทาย ตอบคำถาม เขียนอักษรจีน ชี้จุดศพไร้ญาติ และประกอบพิธีล้างป่าช้า สะท้อนความเชื่อเรื่องอำนาจเหนือธรรมชาติและการทำกุศลของชาวจีน ขณะที่ เซียงข้อง เป็นพิธีกรรมของชาวอีสาน ใช้หุ่นที่ทำจากข้องและไม้ไผ่เป็นสื่อให้ผีเข้าสิง เพื่อเสี่ยงทาย ค้นหาสิ่งของ ทำนายเหตุการณ์ และขับไล่สิ่งชั่วร้าย เป็นที่พึ่งทางจิตใจของชุมชนเมื่อหมดหนทางแก้ไขด้วยวิธีปกติ ผู้เขียนเสนอว่า ความคล้ายคลึงของพิธีกรรมทั้งสองอาจสะท้อน รากเหง้าทางวัฒนธรรมร่วมของผู้คนในภูมิภาคอุษาคเนย์ และแสดงให้เห็นการผสาน 
Read more
“ฮีตเดือนอ้าย บุญเข้ากรรม”   บุญเข้ากรรม: จารีตแห่งการชำระจิตและความสมัครสมานของชาวอีสาน บุญเข้ากรรม หรือที่เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า บุญเข้าปริวาสกรรม เป็นประเพณีที่ปฏิบัติกันใน เดือนอ้าย (เดือนเจียง) ซึ่งเป็นเดือนแรกตามปฏิทินจันทรคติของชาวอีสาน จึงถูกเรียกว่า “ฮีตเดือนอ้าย”, ประเพณีนี้เป็นกิจกรรมสำคัญที่พระสงฆ์จะมารวมตัวกันเพื่อกระทำสังฆกรรมเพื่อชำระศีลของตนให้บริสุทธิ์ และเปิดโอกาสให้พุทธศาสนิกชนได้ร่วมสร้างมหากุศลไปพร้อมกัน, มูลเหตุและตำนานความเชื่อ ตามความเชื่อโบราณระบุว่า มูลเหตุของการเข้ากรรมมาจากเรื่องเล่าของพระภิกษุรูปหนึ่งในสมัยพุทธกาลที่ล่องเรือไปตามแม่น้ำ แล้วเผลอเอามือไปจับใบตะไคร่น้ำจนขาดเพียงเล็กน้อย, ท่านมองว่าเป็นอาบัติเพียงเล็กน้อยจึงมิได้แสดงอาบัติ (แจ้งความผิด) จนกระทั่งมรณภาพไป บาปนั้นยังคงค้างคาในใจทำให้ท่านต้องไปเกิดเป็นพญานาคชื่อ “เอรกปัต” และไม่สามารถหลุดพ้นจากกรรมนั้นได้แม้จะผ่านไปนานนับหมื่นปี,, ชาวอีสานจึงถือเอาเหตุนี้เป็นบทเรียนว่า อย่าดูหมิ่นอาบัติหรือบาปเพียงเล็กน้อย และนำมาสู่การปฏิบัติบุญเข้ากรรมเพื่อความบริสุทธิ์ของสงฆ์, ลำดับพิธีกรรมของสงฆ์: จากอาบัติสู่ความบริสุทธิ์ การเข้าปริวาสกรรมมีไว้สำหรับพระภิกษุที่ต้อง อาบัติสังฆาทิเสส ซึ่งเป็นอาบัติหนักรองลงมาจากปาราชิก (มีทั้งหมด 13 ข้อ เช่น การจงใจทำให้อสุจิเคลื่อน หรือการจับต้องกายสตรี),, กระบวนการมีขั้นตอนสำคัญดังนี้: การอยู่ปริวาส: ภิกษุผู้ต้องอาบัติและปกปิดไว้ ต้องอยู่ปริวาสตามจำนวนวันที่ตนปกปิดความผิดนั้น, โดยปกติในประเพณีนิยมจะจัดเป็น 
Read more
145709