ศรัทธาแห่งตักศิลานคร :

สืบสานประเพณีบุญสรงน้ำ “พระพุทธกันทรวิชัย อภิสมัยธรรมนายก”

มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ร่วมสืบสานงานบุญประเพณีอันศักดิ์สิทธิ์ ในพิธีสรงน้ำและถวายเครื่องสักการะบูชา “พระพุทธกันทรวิชัย อภิสมัยธรรมนายก” พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองมหาสารคาม ซึ่งจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชาวมหาวิทยาลัยและพุทธศาสนิกชน ตลอดจนเป็นการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาและอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมอีสานให้คงอยู่สืบไป

พระพุทธกันทรวิชัย อภิสมัยธรรมนายก

พระพุทธกันทรวิชัย อภิสมัยธรรมนายก” เป็นพระพุทธรูปสำคัญประจำมหาวิทยาลัยมหาสารคาม และถือเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัดมหาสารคาม ที่ชาวมหาวิทยาลัยและพุทธศาสนิกชนให้ความเคารพศรัทธาอย่างยิ่ง

องค์พระมีพุทธลักษณะงดงามตามแบบศิลปะทวารวดี ผสมผสานเอกลักษณ์ทางศิลปกรรมอีสานอย่างลงตัว สื่อถึงความสงบ เมตตา และปัญญา อันเป็นสัญลักษณ์แห่งคุณธรรมและการศึกษา สมกับมหาวิทยาลัยที่ได้รับการขนานนามว่า “ตักศิลานคร” (บุญเลิศ สดสุชาติ และ อาคม วรจินดา, 2554)

นอกจากจะเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวมหาสารคามแล้ว พระพุทธกันทรวิชัยฯ ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความเป็นสิริมงคล ความร่มเย็น และความสามัคคี โดยในแต่ละปีจะมีการประกอบพิธีสรงน้ำและบวงสรวงอย่างสมพระเกียรติ เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่บ้านเมือง มหาวิทยาลัย และประชาชนทั่วไป

ด้วยคุณค่าทางจิตใจ ศิลปวัฒนธรรม และพุทธศาสนา จึงทำให้ “พระพุทธกันทรวิชัย อภิสมัยธรรมนายก” เป็นมากกว่าพระพุทธรูปสำคัญ หากแต่เป็นศูนย์รวมแห่งศรัทธาและมรดกทางวัฒนธรรมที่อยู่คู่ชาวมหาสารคามมาอย่างยาวนาน 

มงคลสูงสุดแห่งปีพุทธศักราช ๒๕๖๙

ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๙ นับเป็นพระกรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ เมื่อเจ้าพระคุณสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ทรงโปรดประทานน้ำสรง เพื่ออัญเชิญมาสรงถวายแด่องค์ “พระพุทธกันทรวิชัย อภิสมัยธรรมนายก” พระพุทธรูปสำคัญที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวมหาสารคาม และมีพุทธลักษณะงดงามตามแบบศิลปะทวารวดี

(๘ พฤษภาคม ๒๕๖๙) มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้จัดพิธีอัญเชิญน้ำสรงประทานอย่างสมพระเกียรติ ณ หอพระพุทธกันทรวิชัยฯ สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เขตพื้นที่ในเมือง โดยได้รับเมตตาจาก พระเดชพระคุณพระพรหมวชิรโสภณ ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค ๑๐ (ธรรมยุต) เจ้าอาวาสวัดบึงพระลานชัย พระอารามหลวง เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ และรองศาสตราจารย์ ดร.ประยุกต์ ศรีวิไล อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นประธานฝ่ายฆราวาส

พิธีกรรมแห่งศรัทธา “แนวเฮาอีสาน”

ภายในงานเต็มไปด้วยบรรยากาศแห่งความเลื่อมใสศรัทธา และสะท้อนอัตลักษณ์วัฒนธรรมอีสานอย่างงดงาม ผ่านพิธีกรรมและกิจกรรมสำคัญตามขนบ “ฮีตสิบสอง คองสิบสี่” อันเป็นมรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน

ขบวนอัญเชิญน้ำสรงประทานและเครื่องสักการะ

พิธีเริ่มต้นด้วยขบวนอัญเชิญน้ำสรงประทาน พร้อมเครื่องสักการะที่ประดับตกแต่งอย่างวิจิตรงดงาม ทั้งพานบายศรี ต้นดอกเงิน ต้นดอกทอง และเครื่องบูชาจากคณะ หน่วยงาน และพุทธศาสนิกชนผู้มีจิตศรัทธา สร้างภาพแห่งความพร้อมเพรียงและความงดงามทางวัฒนธรรมที่เปี่ยมด้วยความหมาย

พิธีบายศรีสู่ขวัญพระเจ้า

อีกหนึ่งพิธีสำคัญ คือ “พิธีบายศรีสู่ขวัญพระเจ้า” ซึ่งเป็นพิธีกรรมตามความเชื่อโบราณของชาวอีสาน เพื่อความเป็นสิริมงคลและเป็นการสมโภชองค์พระพุทธกันทรวิชัยฯ โดยมีการกล่าวคำสู่ขวัญและประกอบพิธีตามจารีตประเพณีอย่างสมบูรณ์

การฟ้อนถวายสักการะ

ภายในงานยังมีการแสดงฟ้อนถวายสักการะจากนิสิตและบุคลากรมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ท่ามกลางเสียงดนตรีพื้นบ้านอีสานที่ขับกล่อมบรรยากาศให้เต็มไปด้วยความอ่อนช้อย งดงาม และเปี่ยมด้วยพลังแห่งศรัทธา อันสะท้อนถึงความร่วมแรงร่วมใจในการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น

สืบสานคุณค่าศิลปวัฒนธรรมอีสาน

งานบุญสรงน้ำพระพุทธกันทรวิชัยฯ มิได้เป็นเพียงพิธีกรรมทางศาสนาเท่านั้น หากยังเป็นเวทีสำคัญในการธำรงรักษาศิลปวัฒนธรรม จารีตประเพณี และภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวอีสาน ให้คงอยู่คู่สังคมไทย พร้อมทั้งปลูกฝังคุณธรรม ความกตัญญู และจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมแก่คนรุ่นใหม่

มหาวิทยาลัยมหาสารคามจึงยังคงมุ่งมั่นสืบสานประเพณีอันดีงามนี้ให้ดำรงอยู่ “ตราบเท่ากาลนาน” สมดังเจตนารมณ์แห่งตักศิลานคร เมืองแห่งการศึกษา ศิลปวัฒนธรรม และพลังศรัทธาแห่งลุ่มน้ำชี

ข้อมูลการจัดงาน

• สถานที่: หอพระพุทธกันทรวิชัยฯ สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม (เขตพื้นที่ในเมือง) ถนนนครสวรรค์ ตำบลตลาด อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม
• การแต่งกาย: ชุดผ้าไทยโทนสีขาว หรือชุดผ้าพื้นเมืองสุภาพ
  • สุภาพสตรี: สวมผ้าถุง (ผ้าซิ่น) และเบี่ยงผ้าสไบ
  • สุภาพบุรุษ: นุ่งโสร่ง หรือสวมชุดสุภาพสะท้อนเอกลักษณ์ไทยและท้องถิ่น

ดวงเดือน ไชยโสดา..รวบรวม

โพสต์เมื่อ 11 พฤษภาคม 2569, เวลา 14.02 โดย ดวงเดือน ไชยโสดา

เอกสารอ้างอิง
มมส จัดสมโภชพระพุทธกันทรวิชัยฯฉลอง 150 ปี มหาสารคาม. (2558, 24 เมษายน). สยามรัฐ, 13.
บุญเลิศ สดสุชาติ และ อาคม วรจินดา. (2554). ประวัติพระพุทธกันทรวิชัย. สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรม.

สถิตย์ เจ็กมา และคณะ. (2565). รายงานผลการดำเนินงานโครงการสักการะบูชา “พระพุทธกันทรวิชัยอภิสมัยธรรมนายก” พุทธปฏิมาประจำเมืองมหาสารคาม ประจำปี 2565. สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ภาพประกอบ
ภาพจาก: เพจเฟซบุ๊กมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (8 พฤษภาคม 2569)
มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. (2569, 8 พฤษภาคม). มมส อัญเชิญน้ำสรงประทานสมเด็จพระสังฆราช สรงถวาย “พระพุทธกันทรวิชัย อภิสมัยธรรมนายก” [Facebook Post]. Facebook. https://www.facebook.com/MahasarakhamUniversity.MSU